الْفِعْلُ الْمُضَارِعُ يَكُونُ مُعْرَبًا مَرْفُوعًا أَوْ مَنْصُوبًا أَوْ مَجْزُومًا. وَيُجْزَمُ الْفِعْلُ الْمُضَارِعُ إِذَا سَبَقَهُ حَرْفٌ أَوْ أَدَاةٌ مِنْ أَدَوَاتِ الْجَزْمِ. وَأَدَوَاتُ الْجَزْمِ قِسْمَانِ: قِسْمٌ يَجْزِمُ فِعْلًا وَاحِدًا، وَقِسْمٌ يَجْزِمُ فِعْلَيْنِ وَيُسَمَّى حُرُوفَ الشَّرْطِ. فَمِنْ أَدَوَاتِ الْجَزْمِ الَّتِي تَجْزِمُ فِعْلًا وَاحِدًا: لَمْ، وَلَمَّا، وَلَامُ الْأَمْرِ، وَلَا النَّاهِيَةُ. وَعَلَامَاتُ الْجَزْمِ هِيَ السُّكُونُ لِلصَّحِيحِ الْآخِرِ، وَحَذْفُ حَرْفِ الْعِلَّةِ لِلْمُعْتَلِّ الْآخِرِ، وَحَذْفُ النُّونِ لِلْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ. فَالْعَمَلُ الدَّئُوبُ يَخْلُقُ النَّجاحَ، وَمَنْ يَسْعَ فِي الْخَيْرِ يَنِلْ رِضَى اللَّهِ.
1. Arapça İsimler (أسماء)
1. فِعْل (Fiil / Eylem) - Örnek: الْفِعْلُ الْمُضَارِعُ مُعْرَبٌ (Müzari fiil irab alandır.)
2. أَدَاة (Edat / Araç) - Örnek: لَمْ أَدَاةُ جَزْمٍ (Lem cezm edatıdır.)
3. قِسْم (Kısım / Bölüm) - Örnek: الْكَلَامُ ثَلَاثَةُ أَقْسَامٍ (Kelam üç kısımdır.)
4. حَرْف (Harf) - Örnek: حَرْفُ الْعِلَّةِ يُحْذَفُ (İllet harfi düşer.)
5. سُكُون (Sükün) - Örnek: السُّكُونُ عَلَامَةُ الْجَزْمِ (Sükün cezm alametidir.)
6. شَرْط (Şart / Koşul) - Örnek: أَدَوَاتُ الشَّرْطِ تَجْزِمُ فِعْلَيْنِ (Şart edatları iki fiili cezm eder.)
7. خَيْر (Hayırlı / İyilik) - Örnek: اعْمَلْ خَيْرًا تَنْجُ (İyilik yap, kurtul.)
8. عَمَل (Amel / Çalışma) - Örnek: الْعَمَلُ الصَّالِحُ يُقَرِّبُ إِلَى اللَّهِ (Salih amel Allah'a yaklaştırır.)
9. نَجاح (Başarı) - Örnek: النَّجاحُ حَلِيفُ الْمُجْتَهِدِ (Başarı gayret edenin müttefikidir.)
10. رِضَى (Rıza / Hoşnutluk) - Örnek: نَبْتَغِي رِضَى اللَّهِ (Allah'ın rızasını arzularız.)
2. Arapça Fiiller (أفعال)
1. كَانَ (İdi / Oldu) - Örnek: كَانَ الرَّجُلُ صَادِقًا (Adam dürüst idi.)
2. أَصْبَحَ (Sabah oldu / Oldu) - Örnek: أَصْبَحَ الجَوُّ بَارِدًا (Hava soğuk oldu.)
3. سَبَقَ (Önce geldi / Geçti) - Örnek: سَبَقَهُ حَرْفُ جَزْمٍ (Onu bir cezm harfi geçti.)
4. جَزَمَ (Cezm etti) - Örnek: جَزَمَ النَّحْوِيُّ الْفِعْلَ (Nahivci fiili cezm etti.)
5. سَمَّى (İsimlendirdi) - Örnek: سَمَّى العُلَمَاءُ هَذَا حَرْفًا (Alimler bunu harf olarak adlandırdı.)
6. نَالَ (Elde etti) - Örnek: نَالَ الْمُجْتَهِدُ الْجَائِزَةَ (Çalışkan ödülü aldı.)
7. سَعَى (Çalıştı / Koştu) - Örnek: سَعَى الطَّالِبُ فِي التَّحْصِيلِ (Öğrenci tahsil için çalıştı.)
8. خَلَقَ (Yarattı) - Örnek: خَلَقَ اللَّهُ الْعَالَمَ (Allah âlemi yarattı.)
9. ذَهَبَ (Gitti) - Örnek: ذَهَبَ التِّلْمِيذُ إِلَى الْمَدْرَسَةِ (Öğrenci okula gitti.)
10. قَرَأَ (Okudu) - Örnek: قَرَأَ الأُسْتَاذُ الكِتَابَ (Hoca kitabı okudu.)
3. Arapça Edatlar (حروف وأدوات غير خافضة)
1. لَمْ (-madı / Cezm edatı) - Örnek: لَمْ يَحْضُرْ عَلِيٌّ (Ali hazır bulunmadı.)
2. لَمَّا (Henüz -madı / Cezm edatı) - Örnek: لَمَّا يَرْجِعِ المسافِرُ (Yolcu henüz dönmedi.)
3. إِنْ (Eğer / Şart edatı) - Örnek: إِنْ تَجْتَهِدْ تَنْجَحْ (Eğer çalışırsan başarılı olursun.)
4. مَنْ (Kim / Şart edatı) - Örnek: مَنْ يَزْرَعْ يَحْصُدْ (Kim ekerse biçer.)
5. مَا (Değil / Olumsuzluk edatı) - Örnek: مَا فَعَلْتُ هَذَا (Bunu yapmadım.)
4. Kapsamlı Test (20 Soru)
1. Metne göre müzari fiil hangi hallerde irab alır?
- A) Sadece merfu
- B) Merfu, mansup veya majzum
- C) Sadece meczum
- D) Sadece mecrur
2. Müzari fiil hangi durumda cezm edilir?
- A) Önüne harf-i cer geldiğinde
- B) Önüne cezm edatı geldiğinde
- C) Kendisi fail olduğunda
- D) Mazi fiil olduğunda
3. Cezm edatları kaç kısma ayrılır?
- A) Tek kısım
- B) İki kısım (tek fiili cezm edenler ve iki fiili cezm edenler)
- C) Üç kısım
- D) Dört kısım
4. Sahih-i ahir müzari fiilin asıl cezm alameti nedir?
- A) Damme
- B) Fetha
- C) Sükün
- D) Kesra
5. Mu'tel-lül-ahir müzari fiilin cezm alameti nedir?
- A) İllet harfinin hazfedilmesi (düşmesi)
- B) Sükün edilmesi
- C) Nunun düşmesi
- D) Fetha verilmesi
6. "İnne" (إِنَّ) ve kardeşleri isim cümlelerinin başına gelince ne yapar?
- A) Mübtedayı merfu, haberi mansup yapar
- B) Mübtedayı mansup (İnne'nin ismi), haberi merfu (İnne'nin haberi) yapar
- C) Her iki cüzi de merfu yapar
- D) Her iki cüzi de mansup yapar
7. Aşağıdakilerden hangisi "inne"nin kardeşlerinden biri değildir?
- A) أَنَّ (enne)
- B) كَأَنَّ (keenne)
- C) كَانَ (kane)
- D) لَكِنَّ (lekinne)
8. "إِنَّ العِلْمَ نُورٌ" cümlesinde "العِلْمَ" kelimesinin irabı nedir?
- A) İnne'nin merfu ismi
- B) İnne'nin mansup ismi
- C) Fail
- D) Mefulün bih
9. "لَعَلَّ السَّفَارَةَ قَرِيبَةٌ" cümlesinde haber hangisidir?
- A) لَعَلَّ
- B) السَّفَارَةَ
- C) قَرِيبَةٌ
- D) Hiçbiri
10. "Keenne" (كَأَنَّ) edatının Türkçedeki anlamı nedir?
- A) Sanki / Güya
- B) Lakin / Fakat
- C) Umulur ki
- D) Keşke
11. "Kane" (كَانَ) ve kardeşleri isim cümlelerinin başına gelince ne yapar?
- A) Mübtedayı merfu (Kane'nin ismi) yapar, haberi mansup (Kane'nin haberi) yapar
- B) Mübtedayı mansup yapar, haberi merfu yapar
- C) Her iki cüzi de mansup yapar
- D) Hiçbir değişiklik yapmaz
12. Aşağıdakilerden hangisi "kane"nin kardeşlerinden biridir?
- A) إِنَّ (inne)
- B) لَا النَّاهِيَةُ (la'n-nahi)
- C) أَصْبَحَ (asbaha)
- D) فِي (fi)
13. "كَانَ الجَوُّ جَمِيلًا" cümlesinde "جَمِيلًا" kelimesinin irabı nedir?
- A) Kane'nin merfu ismi
- B) Kane'nin mansup haberi
- C) Mübteda
- D) Haber
14. "Leyse" (لَيْسَ) fiilinin görevi ve anlamı nedir?
- A) Sabah oldu / Kane kardeşidir
- B) Değildir / Kane kardeşidir, olumsuzluk bildirir
- C) Olmaya devam etti
- D) Hâlâ oldu
15. "صَارَ الْعَدُوُّ صَدِيقًا" cümlesinde "صَارَ" kelimesi ne ifade eder?
- A) Hal değiştirmeyi (dönüştü/haline geldi)
- B) Zaman dilimini (sabah oldu)
- C) Sürekliliği
- D) Olumsuzluğu
16. Metinde geçen "فِعْل" kelimesinin anlamı nedir?
- A) İsim
- B) Harf
- C) Fiil / Eylem
- D) Cümle
17. Metinde geçen "أَدَاة" kelimesinin anlamı nedir?
- A) Kitap
- B) Edat / Araç
- C) Defter
- D) Kalem
18. Kelime listesinde geçen "لَمْ" edatı hangi tür bir edattır?
- A) Cezm edatı
- B) Harf-i cer
- C) Nasp edatı
- D) Atıf harfi
19. Kelime listesinde geçen "شَرْط" kelimesinin Türkçe anlamı nedir?
- A) Sonuç
- B) Şart / Koşul
- C) Soru
- D) Cevap
20. Kelime listesinde geçen "نَجاح" kelimesinin Türkçe anlamı nedir?
- A) Başarı
- B) Başarısızlık
- C) Çalışma
- D) Tembellik
Test Cevap Anahtarı
1. B
2. B
3. B
4. C
5. A
6. B
7. C
8. B
9. C
10. A
11. A
12. C
13. B
14. B
15. A
16. C
17. B
18. A
19. B
20. A
S.Muhammed Kayaalp (el-Haşimi) Ks
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.