- Ders
- Konular
- Testler
- Arapça Dersler
- Arapça Ders Kitapları
- ☝📖المحمدية📖☝
Arapçada Fiili Muzarinin Cezm Hali ve İrabı
Cezm Edatları, İrab Alametleri ve Kapsamlı Örnekler
Konu Özeti: Fiili Muzarinin Cezm Hali (حالة الجزم)
Arap dilinde fiili muzari, kendisinden önce bir nasp veya cezm edatı bulunmadığı sürece merfûdur. Ancak başına cezm edatı geldiğinde meczup olur. Cezm hali fiili muzarilere mahsus bir irap halidir.
1. Tek Fiili Cezm Eden Edatlar (حروف الجزم):
• لَمْ (Mazi olumsuzluk, fiilin anlamını geçmiş zamana çevirip olumsuz yapar)
• لَمَّا (Henüz - geçmişten şimdiki ana kadar süregelen olumsuzluk)
• لِـ (Emir lâmı - yapılmasını isteme)
• لَا (Nehiy lâsı - yasaklama)
2. İki Fiili Cezm Eden Şart Edatları (أدوات الشرط الجازمة):
• إِنْ / مَنْ / مَهْمَا / أَيْنَ / مَتَى vb. şart ve ceza olmak üzere iki muzari fiili cezm ederler.
3. Cezm Alametleri (علامات الجزم):
1. Sükün (السكون): Sahih (sağlam harfli) fiillerde temel cezm alametidir.
2. İllet Harfinin Düşmesi (حذف حرف العلة): Mu'tel (sonu elif, vav, yâ ile biten) fiillerde son harf düşer.
3. Nun Harfinin Düşmesi (حذف النون): Efal-i hamse (beş fiil) sigalarında nun düşer.
Fiili Muzarinin Cezm Haline 20 Farklı Örnek
1. لَمْ يَكْتُبْ (Yazmadı) — Örnek: لَمْ يَكْتُبِ الطَّالِبُ الدَّرْسَ. (Öğrenci dersi yazmadı. [Sükün ile])
2. لَمَّا يَرْجِعْ (Henüz dönmedi) — Örnek: لَمَّا يَرْجِعِ المُسَافِرُ. (Yolcu henüz dönmedi. [Sükün ile])
3. لِتَكْتُبْ (Yazmalısın) — Örnek: لِتَكْتُبْ رِسَالَةً لِصَدِيقِكَ. (Arkadaşına bir mektup yaz. [Emir lamı, sükün])
4. لَا تَكْسَلْ (Tembellik etme) — Örnek: لَا تَكْسَلْ فِي عَمَلِكَ. (İşinde tembellik etme. [Nehiy lâsı, sükün])
5. إِنْ تَصْدُقْ (Eğer doğru söylersen) — Örnek: إِنْ تَصْدُقْ تَنْجُ. (Doğru söylersen kurtulursun. [Şart edatı, sükün])
6. مَنْ يَعْمَلْ (Kim çalışırsa) — Örnek: مَنْ يَعْمَلْ صَالِحاً يُؤْجَرْ. (Kim salih amel işlerse mükâfatlandırılır. [Sükün])
7. لَمْ يَمْشِ (Yürümedi) — Örnek: لَمْ يَمْشِ فِي الطَّرِيقِ المُظْلِمِ. (Karanlık yolda yürümedi. [İllet harfinin düşmesi])
8. لَمْ يَدْعُ (Dua etmedi) — Örnek: لَمْ يَدْعُ غَيْرَ اللَّهِ. (Allah'tan başkasına dua etmedi. [İllet harfinin düşmesi])
9. لَمْ يَرْمِ (Atmadı) — Örnek: لَمْ يَرْمِ الكُرَةَ. (Topu atmadı. [İllet harfinin düşmesi])
10. لَمْ يَذْهَبُوا (Gitmediler) — Örnek: لَمْ يَذْهَبُوا إِلَى السُّوقِ. (Çarşıya gitmediler. [Nun'un düşmesi])
11. لَا تَحْزَنْ (Üzülme) — Örnek: لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا. (Üzülme, şüphesiz Allah bizimle beraberdir. [Sükün])
12. لَمْ يَسْمَعْ (İşitmedi) — Örnek: لَمْ يَسْمَعِ الصَّوْتَ العَالِيَ. (Yüksek sesi işitmedi. [Sükün])
13. إِنْ تُصَلِّ (Namaz kılarsan) — Örnek: إِنْ تُصَلِّ تَنِلِ الخَيْرَ. (Namaz kılarsan hayra nail olursun. [İllet harfinin düşmesi])
14. لَمْ يَنْجَحُوا (Başarılı olamadılar) — Örnek: لَمْ يَنْجَحُوا فِي الِامْتِحَانِ الصَّعْبِ. (Zor sınavda başarılı olamadılar. [Nun'un düşmesi])
15. لِتَجْلِسْ (Otur) — Örnek: لِتَجْلِسْ عَلَى المَقْعَدِ. (Koltukta otur. [Sükün])
16. لَمْ تَقْرَأْ (Okumadı) — Örnek: لَمْ تَقْرَأِ البِنْتُ القِصَّةَ. (Kız hikâyeyi okumadı. [Sükün])
17. مَهْمَا تَفْعَلْ (Ne yaparsan) — Örnek: مَهْمَا تَفْعَلْ مِنْ مَعْرُوفٍ تُجْزَ بِهِ. (Ne iyilik yaparsan karşılığını görürsün. [Sükün])
18. لَمْ يُسَافِرُوا (Yolculuk yapmadılar) — Örnek: لَمْ يُسَافِرُوا هَذَا الصَّيْفَ. (Bu yaz yolculuk yapmadılar. [Nun'un düşmesi])
19. لَا تَكْذِبْ (Yalan söyleme) — Örnek: لَا تَكْذِبْ فِي كَلَامِكَ. (Sözünde yalan söyleme. [Sükün])
20. لَمْ يَعْلَمْ (Bilmedi) — Örnek: لَمْ يَعْلَمِ الحَقِيقَةَ كَامِلَةً. (Gerçeği tam olarak bilmedi. [Sükün])



Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.