Sorularla islamiyet-18->Cevap: Bazı fakihler bu konuda işi sıkı tutup zorlanarak veya unutarak yemin edenin yemininin geçerli sayılacağını söylemişlerdir. Hanefi İbn Mevdud el-İhtiyar bi Talili'l-Muhtar adlı kitabında bu görüşü savunuyor ve delil olarak da şu hadisi öne sürüyor:
Üç şey vardır ki ciddisi de ciddi, şakası da ciddidir. Onlar talak (boşama), nikah ve yemindir.
Hz. Ömer'den de şöyle rivayet edilmiştir: "Dört şey vardır ki, onlardan dönüş yoktur. Onlardan biri de yemindir."
Yine rivayetlere göre müşrikler, Huzeyfe'ye ve babasına Hz. Pey-gamber'e yardım etmemek üzere yemin ettirdiler. Olayı duyan Rasûlullah şöyle buyurdu:
Onlar (yani Huzeyfe ile babası) yeminlerine riayet etsinler. Biz de onlara karşı Allah'tan yardım dileriz.
Ancak yemine zorlanan kişi yemin etmemeye gücü yetiyorsa yemin etmemelidir. Ancak buna gücü yetmiyorsa yemin edebilir, ancak yeminine riayet etmesi gerekmez. Çünkü Allah şöyle buyuruyor:
Kim iman ettikten sonra Allah'ı inkar ederse, -kalbi iman ile dolu olduğu halde (inkara) zorlanan başka- ve fakat kim kalbini küfre açarsa, işte Allah'ın gazabı bunlaradır. Onlar için büyük bir azab vardır. (Nahl/106)
Rasûlullah da şöyle buyuruyor:
Ümmetimden hata, unutkanlık ve zorlanma sonucu işlenen günahın sorumluluğu kaldırılmıştır.
El-Cami li Ahkam'il-Kur'an adlı kitapta zorlananın yeminin geçerli sayılmayacağı ifade edilmiştir. Yani bu yeminin gereği yerine getirilmez.
Ancak kişi Allah'a itaat etmek veya bir vacibi yerine getirmek hususunda yemine zorlanırsa mesela içki içmeyeceğine veya kimseyi kandırmayacağına dair yemin etmeye zorlanırsa ve yemin ederse, bu yeminin yerine getirilmesi lazımdır.
Zorla yeminin, geçerli olmadığının delili ise kişinin niyetinin, yaptığı yemine muhalif olmasıdır. Çünkü Rasûlullah (s.a) buyuruyor ki:
Ameller niyetlere göredir. Herkese ancak niyet ettiği şey vardır.
Yine bazı fakihlere göre, kişi zorlanınca yemin edebilir. Yemin etmediği takdirde malı elinden alınacaksa, o zaman yemin edebilir. Fakat bu yemin onu bağlamaz. Çünkü bu yemini ancak malını kurtarmak için etmiştir.
Bu görüş, insaflı herkes tarafından kabul edilir. Bu da İslâmın kolaylığını ve Allah'ın kullarına olan rahmetini gösterir. Daha önce de zikrettiğimiz gibi Allah şöyle buyuruyor:
Allah size kolaylık diliyor, zorluk dilemiyor.
Allah herkese taşıyabileceği yükü teklif etmiştir. Ve Allah insanlara çok acıyan ve merhamet edendir.
- Tevhid
- Kur'an
- Sorularla İslam-18.Bölüm
- Sorularla İslam-Bölümler
- ☝📖 المحمية 📖☝
S.Muhammed Kayaalp (el-Haşimi) Ks-الامام سيد محمد الهاشمي -Arapça Dersleri-İslami Sohbetler-Tevhid-Tefsir-Hadis-Fıkıh-Fetvalar-İrşadlar
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.